Strona fazon.pl wykorzystuje pliki cookies.

Baza wiedzy

REKRUTACJA i ZATRUDNIENIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ZAKŁADOWY FUNDUSZ REHABILITACJI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

DOFINANSOWANIE DO WYNAGRODZEŃ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ULGI WE WPŁATACH NA PFRON

 

REKRUTACJA i ZATRUDNIENIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

PYTANIE 1: Czy wniosek osoby niepełnosprawnej z datą przed zatrudnieniem o wyrażenie zgody na pracę w nadgodzinach jest ważny czy musi być wniosek i zgoda lekarza po dacie zatrudnienia? W czasie szkolenia zrozumiałam, że wnioski przed zatrudnieniem są nieważne. Lekarz medycyny pracy wyrażał zgodę na pracę w nadgodzinach lub na odstąpienie od 7 godzin dla umiarkowanego stopnia (na wniosek pracownika) przy badaniach wstępnych przed zatrudnieniem pracownika. Proszę o informację w w/w sprawie.

ODPOWIEDŹ: Wniosek osoby niepełnosprawnej o wyrażenie zgodny na pracę w godzinach nadliczbowych, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych musi być złożony po dacie zatrudnienia. Wniosek o wyrażenie zgody przez lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne na niestosowanie art. 15 ww. ustawy może złożyć wyłącznie osoba zatrudniona a nie kandydat na pracownika. Wniosek pracownika musi się znajdować w jego aktach.

Ust o rehabilitacji Art. 16. 1. Przepisów art. 15 nie stosuje się:

1) do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz

2) gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę.

2. Koszty badań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, ponosi pracodawca.

 

PYTANIE 2: Pracownik przedstawia pracodawcy 2 orzeczenia o niepełnosprawności, jedno z ZUS’u o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji na czas określony, a drugie z powiatowego orzecznictwa z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na czas nieokreślony. Które z tych orzeczeń pracodawca powinien honorować względem wskaźników zatrudnienia oraz dofinansowań z nim związanych? Co w przypadku jeżeli upłynie ważność orzeczenia z ZUS (o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielne egzystencji na czas określony)? Pracodawca może zacząć stosować orzeczenie z powiatowego orzecznictwa (o umiarkowanym stopniu na stałe)?

ODPOWIEDŹ: W przedstawionej sytuacji mamy do czynienia z dwoma orzeczeniami wydanymi przez różne organy. Kierując się dobrem zatrudnionego pracodawca powinien uwzględniać to orzeczenie, które jest dla pracownika korzystniejsze.

Orzeczenie ZUS przyznaje pracownikowi więcej uprawnień, więc w chwili obecnej to ono powinno być uwzględniane.

Po upływie okresu, na który zostało ono wydane, pracodawca w prowadzonej ewidencji uwzględni orzeczenie wydane przez powiatowy zespół orzekania o niepełnosprawności.

 

PYTANIE 3: Jesteśmy pracodawcą zatrudniającym 160 osób w tym 2 osoby ze stopniem niepełnosprawności umiarkowanym i 1 ze schorzeniem specjalnym, otrzymujemy ulgę od sprzedającego w wysokości mniej więcej 2000 zł‚ miesięcznie. Rozumiem że w naszym przypadku korzystniejsze byłoby skorzystanie z pomniejszenia odpisu ze względu na 1 osobę niepełnosprawną ze schorzeniem specjalnym niż korzystanie z ulg które otrzymujemy?

ODPOWIEDŹ: Zdecydowanie tak jest, że bardziej opłacalne jest zatrudnienie jednej osoby ze schorzeniem szczególnym umiarkowanym lub znacznym niż korzystanie z odpisu – choć oczywiście można to łączyć. Zatrudnienie osoby ze schorzeniem szczególnym znacznym obniża wpłatę na PFRON o kwotę 9238,20 zł. W przypadku osoby ze stopniem umiarkowanym i szczególnym schorzeniem, jej zatrudnienie będzie obniżało comiesięczną wpłatę do PFRON o 6928,65 zł.

 

ZAKŁADOWY FUNDUSZ REHABILITACJI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

PYTANIE 1: Czy kurs „kadry i płace” dla osoby zatrudnionej jako rekruter mogę sfinansować z pomocy indywidualnej z paragraf 2 ust 1 pkt 11 lit p) – odplatnosc za kursy i szkolenia rozwijające pozazawodowe zainteresowania osob niepełnosprawnych? Czy raczej z 75% i wówczas jest to pomoc de minimis?

ODPOWIEDŹ: Kurs kadry i płace to ewidentnie szkolenie zawodowe i powinno być sfinansowane w przypadku osoby niepełnosprawnej z tzw. dużego zfron max 75 % jako pomoc de mimims.

 

PYTANIE 2: Czy w regulaminie zfron należy jakoś ująć pojęcie ryczałtu? Określić maksymalną kwotę? Jak kwota ryczałtu jest oszczędna? Czy przyznając ryczałt, pracownik powinien też przedstawić faktury za paliwo?

ODPOWIEDŹ: Ryczałt to należna kwota pieniężna w wysokości ustalonej z góry – bez rozliczania kosztów poszczególnych transakcji. Osoba niepełnosprawna składając wniosek o udzielenie pomocy indywidualnej podaje kwotę wnioskowanego ryczałtu i uzasadnia swój wniosek (tj. na jaki cel, w jakim zakresie będzie korzystała z własnego pojazdu mechanicznego, gdzie będzie jeździła, dlaczego taka kwota, z czego ona wynika itp.) Pracodawca podejmuje decyzje na podstawie złożonego wniosku i w oparciu o ujęte w nim uzasadnienie. To wnioskodawca musi uprawdopodobnić że kwota wnioskowanego ryczałtu jest racjonalna i oszczędna.  (Pracodawca może przychylić się do wnioskowanej kwoty ryczałtu lub udzielić wsparcia w niższej wysokości. Nie może przyznać większej kwoty niż wnioskowana).

Jeśli pracodawca ma sporą grupę pracowników korzystających z tego typu wsparcia i chce to jakoś uporządkować i ułatwić sobie racjonalne zarządzanie środkami ZFRON to oczywiście, jak najbardziej , może w regulaminie ZFRON określić kwotę ryczałtu która będzie przyznawana w ramach tej pomocy lub różne kwoty ryczałtowe zróżnicowane dla poszczególnych kategorii osób, lub ustalić jakieś jednolite zasady ustalania ryczałtu.

Co do zasady nie ma konieczności dokumentowania wydatków ponoszonych w ramach ryczałtu a więc przepisy nie wymagają aby do tego wniosku dołączać f-ry za paliwo. Jeśli jednak pracodawca z różnych względów ma wątpliwości co do zasadności udzielenia wsparcia we wnioskowanej wysokości może poprosić o dostarczenie dokumentów potwierdzających wydatki np. faktur za paliwo.

 

PYTANIE 3: Nowo zatrudniony pracownik wystąpił z wnioskiem o refundację leków, które zakupił 3 miesiące przed przyjęciem do pracy. Nasz regulamin ZFRON nie określa z jakiego okresu można refundować wydatki, ale Pracodawca w sytuacji posiadania wolnych środków pozytywnie rozpatruje wszystkie wnioski o refundacje zapomnianych faktur. Mamy dużo środków na ZFRON.

 

ODPOWIEDŹ: Sfinansowanie takiego wydatku może się spotkać z zarzutem, iż jest on nieracjonalny.

De facto, aby móc korzystać ze środków ZFRON trzeba spełniać łącznie 2 warunki dla aktualnych pracowników:

- być pracownikiem (zatrudnionym na umowę o pracę) i

- być niepełnosprawnym (mieć aktualne, ważne orzeczenie o niepełnosprawności)

Ewentualnie w przypadku byłych pracowników trzeba spełniać łącznie 3 warunki:

- były pracownik (kiedyś, wcześniej był zatrudniony u dysponenta ZFRON na podstawie umowy o pracę)

- jest niepełnosprawny (ma aktualne, ważne orzeczenie o niepełnosprawności)

- jest niepracujący (tzn nigdzie aktualnie nie pracuje – ani na podstawie umowy o pracę, ani umowy cywilno-prawnej, ani nie prowadzi własnej działalności gospodarczej, ani nawet w formie wolontariatu)

W opisanym przypadku, w momencie ponoszenia wydatku osoba ta nie będąc pracownikiem nie była uprawniona do korzystania z pomocy indywidualnej z ZFRON czyli poniesienie takiego wydatku (zrefundowanie go po czasie z ZFRON) może się okazać nieracjonalne z punktu widzenie zasad zarządzania środkami ZFRON. Analogicznie było by w sytuacji gdyby osoba nie była niepełnosprawna – ponosiła wydatki na leki – a następnie po uzyskaniu orzeczenia i zaliczeniu jej do grona osób niepełnosprawnych wystąpiła do pracodawcy do ich refundacje. Też takie działanie wydaje się nie racjonalne. Zrefundowanie takiego wydatku skutkowałoby tym że z pomocy skorzystałaby osoba nieuprawniona.

Przepisy mówią wprost o pracowniku niepełnosprawnym – z tego grona wykluczone są też np. osoby niepełnosprawne świadczące pracę u dysponenta ZFRON na podstawie umowy cywilno-prawnej. Czyli przepis jest skonstruowany bardzo zawężająco. Czyli intencją ustawodawcy jest aby grono osób które mogą korzystać z ZFRON było jasno i precyzyjnie określone, tak aby wydatkowanie środków ZFRON było jak najbardziej racjonalne, optymalne.

Kwestia że macie dużo środków na ZFRON jest kwestią drugorzędną – bez względu jak duży jest budżet ZFRON – wszystkie wydatki i tak maja być racjonalne, celowe i oszczędne. Przepisy są tak skonstruowane, że aby w przypadku gdy budżet ZFRON jest duży i pracodawca nie może wydatkować wszystkich środków celowo, racjonalne i oszczędnie zwrócić niewykorzystane środki do PFRON gdzie będą one służyły osobom niepełnosprawnym.

 

PYTANIE 4: Zatrudniamy w firmie ojca i syna – obie osoby niepełnosprawne z kat. “R” . Ojciec otrzymuje ryczałt na wykorzystywanie własnego samochodu do celów prywatnych i jest jedyną osobą wpisaną jako właściciel do dowodu rejestracyjnego. Ostatnio syn wystąpił z wnioskiem o analogiczny ryczałt, ale nie jest wpisany do dowodu. Czy biorąc pod uwagę najbliższe pokrewieństwo możemy przyznać ryczałt synowi na wykorzystywanie tego samego samochodu bez formalnego wpisywania go do dowodu rejestracyjnego jako współwłaściciela? Jaki przepis definiuje taki przypadek?

ODPOWIEDŹ: Nie ma takiej możliwości. Ryczałt jest za używanie WŁASNEGO pojazdu mechanicznego do celów pozasłużbowych. Właściciel pojazdu jest zawsze określony w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Z dowodu wynika, iż właścicielem pojazdu jest wyłącznie ojciec. Syn nie ma auta, nie ma więc podstaw do tego aby przyznać mu ryczałt. Wynika to wprost z literalnego brzemienia przepisu rozp ZFRON § 2 ust. 1 pkt. 11 lit. m zwrot kosztów ubezpieczeń komunikacyjnych oraz ryczałtu za używany własny pojazd mechaniczny do celów pozasłużbowych dla osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności z uszkodzeniem narządu ruchu

 

PYTANIE 5:Nasz emerytowany niepełnosprawny pracownik, zatrudniany nadal w ułamkowym czasie pracy, wystąpił o pożyczkę  w kwocie ponad 40 tys. zł na sfinansowanie ok. 80 % ceny zakupionego nowego samochodu. Podobno przejściowo rodzina mu pomogła finansowo, ale zobowiązał się ich spłacić do końca br. Pożyczkę chciałby spłacać w okresie 5 lat. Czy udzielenie takiej pożyczki osobie starszej i mimo wszystko niepełnosprawnej (chociaż witalności życiowej mogliby mu wszyscy pozazdrościć) może być potraktowane przez ew. kontrole jako nieracjonalne lub nieuzasadnione? Czy pożyczka może być udzielona w ramach pomocy indywidualnej?

ODPOWIEDŹ: Pracownik  niepełnosprawny może wystąpić o pożyczę z ZFRON z pomocy indywidualnej na zakup samochodu (zgodnie z par.2.1.11 c zakup środka transportu niezbędnego w rehabilitacji oraz ułatwiającego wykonywanie czynności życiowych). Nie ma tu żadnych ograniczeń wiekowych, czy wskazań co do witalności życiowej więc ten aspekt nie może być w żaden sposób podnoszony czy kwestionowany podczas ewentualnej kontroli (tym bardziej że byłaby to jawna dyskryminacja ze względu na wiek). Co do ewentualnego kwestionowania uzasadnienie takiego wydatku to osoba niepełnosprawna składając wniosek o udzielenie pomocy indywidualnej z ZFRON w formie pożyczki na zakup samochodu powinna to uzasadnić – dlaczego to auto jest jej potrzebne, do czego będzie go używała, w jakim zakresie, co dzięki temu osiągnie, jak to się przyczyni do jej rehabilitacji, jak poprawi się jej funkcjonowanie, dlaczego to właśnie ma być takie auto, jakie ma mieć cechy aby było dla niej jak najbardziej dostosowane, itp. itd. Jeśli będzie to dobrze opisane, uzasadnione nie powinno to budzić wątpliwości podczas ewentualnej kontroli.

Zwracam tylko uwagę, iż ta pożyczka jest na zakup auta a nie na spłatę zaciągniętej u rodziny pożyczki. Z ZFRON nie może być udzielana pomoc na pokrycie zobowiązań czy należności niepełnosprawnego pracownika w tym także na spłatę pożyczki u rodziny.

 

PYTANIE 6: Pracownik wnioskuje o refundację jego prywatnego abonamentu opieki medycznej  w Luxmedzie, który trwa od 1.09.- 31.08. Czy refundację możemy zrobić jednorazowo, czy rozdzielić ją na części dotyczące poszczególnych lat i jedną część wypłacać we wrześniu, a drugą dotyczącą następnego roku dopiero w styczniu?

ODPOWIEDŹ: Wszystkie wydatki z ZFRON muszą być racjonalne. Trzeba się zastanowić czy tego typu finansowanie – za cały rok z góry tj. płacenie za przyszłą usługę, która nie wiadomo czy zostanie wykonana – bo np. pracownik może stracić orzeczenie, przestać być waszym pracownikiem i podjąć inną pracę, czy też po prostu umrze, nie zostanie potraktowane jako nieracjonalne.  (W sumie jest to forma kredytowania prywatnej firmy Luxmed ze środków publicznych, które mają służyć osobom niepełnosprawnym). Moim zdaniem najbezpieczniej jest płacić ten abonament miesięcznie. Ale oczywiście decyzję podejmuje pracodawca i jeśli będzie potrafił w razie wątpliwości organu obronić racjonalność takiego działania to może finansować abonament zgodnie ze swoją decyzję – rocznie, półrocznie, kwartalnie.

 

Pytanie 7: Były pracownik emeryt, złożył wniosek o udzielenie świadczenia z ZFRON na leczenie, przedstawił 2 faktury za wizyty lekarskie (pracownik choruje na raka) . Pracownik ten jest lekarzem, świadczy usługi w naszej Zakładowej Przychodni, i wystawia nam faktury za te usługi w ramach swojej praktyki lekarskiej. Czy możemy mu udzielić dofinansowania z ZFRON?

Odpowiedź: Jeśli chodzi o byłych pracowników niepełnosprawnych to mogą oni korzystać ze środków ZFRON z pomocy indywidualnej pod warunkiem że są niepracujący. W przypadku waszego byłego pracownika, prowadzi on własną praktykę lekarską, wystawia wam faktury za świadczone usługi a więc pracuje – tym samym nie może korzystać ze środków ZFRON.

 

DOFINANSOWANIE DO WYNAGRODZEŃ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

PYTANIE 1: Proszę o wyjaśnienie, czy zwolnienie lekarskie pracownika ma wpływ na wskaźnik zatrudnienia  wykazywany w Wn-D?

ODPOWIEDŹ: Stan zatrudnienia pracowników ustalamy na postawie art. 21 ust. 1 i 5, art. 28 ust. 3 i 4 oraz art. 2a  ustawy o rehabilitacji. Dotyczy to zarówno formularza Wn-d jak i formularza Inf-o-pp. Wyjątkiem jest tutaj poz. 39 i 41 formularza Wn-D, gdzie ustalenie stanu zatrudnienia odbywa się na podstawie art. 2 pkt 32 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz art. 3 i 5 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia. W obu przypadkach bez znaczenia pozostaje fakt nieobecności pracownika w pracy w związku z chorobą na podstawie zwolnienia lekarskiego. Wyłączenie ze stanu zatrudnienia nast. następuje jedynie w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Należy jednak pamiętać, że korzystanie ze zwolnienia lekarskiego będzie mieć wpływ na ustalenie wysokości kosztów płacy. Wynagrodzenie chorobowe, poza szczególnymi przypadkami, będzie niższe. Jednocześnie świadczenie chorobowe nie może być ujmowane w kosztach płacy.

 

PYTANIE 2: Mam pracownika, któremu wygasło orzeczenie 31.12.2020 wydane przez Komisję d/s orzekania o niepełnosprawności i pracownik ten nie złożył wniosku o przedłużenie grupy. Od 1.01.2021 nie występowałam o SOD co do jego wynagrodzeń. Ze szkolenia dowiedziałam się, że warunek złożenia wniosku o przedłużenie grupy dotyczy jedynie orzeczeń zusowskich. W związku z tym spokojnie mogłam tego pracownika traktować nadal jako os. niepełnosprawną, tym bardziej, że dowiedziałam się , że ma zamier złożyć kolejny wniosek o przyznanie grupy. Czy mogę zacząć pobierać na niego SOD od bieżącego miesiąca, bez konieczności składania korekt za miesiące styczeń i luty?

ODPOWIEDŹ: W świetle art. 15h Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, orzeczenia, których obowiązywanie dobiegło końca po dniu 8 marca 2020 roku, zachowują ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe rezygnacja z dofinansowań w okresie od 1 stycznia 2021 roku nie była zasadna. Mają Państwo jednak prawo złożyć korektę wniosku za styczeń i luty wykazując pracownika w dofinansowaniu.

 

ULGI WE WPŁATACH NA PFRON

PYTANIE 1: Jesteśmy pracodawcą zatrudniającym 160 osób w tym 2 osoby ze stopniem niepełnosprawności umiarkowanym i 1 ze schorzeniem specjalnym, otrzymujemy ulgę od sprzedającego w wysokości mniej więcej 2000 zł‚ miesięcznie. Rozumiem że w naszym przypadku korzystniejsze byłoby skorzystanie z pomniejszenia odpisu ze względu na 1 osobę niepełnosprawną ze schorzeniem specjalnym niż korzystanie z ulg które otrzymujemy?

ODPOWIEDŹ: Zdecydowanie tak jest, że bardziej opłacalne jest zatrudnienie jednej osoby ze schorzeniem szczególnym umiarkowanym lub znacznym niż korzystanie z odpisu – choć oczywiście można to łączyć. Zatrudnienie osoby ze schorzeniem szczególnym znacznym obniża wpłatę na PFRON o kwotę 9238,20 zł. W przypadku osoby ze stopniem umiarkowanym i szczególnym schorzeniem, jej zatrudnienie będzie obniżało comiesięczną wpłatę do PFRON o 6928,65 zł.